Werkstress, werkdruk en stress. De RI&E helpt niet altijd afdoende

Beoordeel dit item
(0 stemmen)
Werkstress, werkdruk en stress. De RI&E helpt niet altijd afdoende

Als we spreken van een mentaal veilige werkomgeving, dan denkt u wellicht aan de bepalingen die u heeft opgenomen in de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E). Waarom de RI&E niet per se de preventieve werking heeft die u wenst, leggen wij hieronder uit.

De RI&E is het document waarin u als organisatie de risico’s en uw plan-van-aanpak om deze risico’s te beperken of te voorkomen, heeft vastgelegd. Afhankelijk van de grootte van uw organisatie bent u wel of niet verplicht de RI&E door een gecertificeerde arbodienst of arbo-deskundige te laten toetsen.

Heeft u de RI&E vastgelegd, dan voldoet u aan de door de Arbowet gestelde eis op dit punt. Maar wat gebeurt er daarna?

  • De praktijk leert dat bij micro en kleine organisaties (<10 tot <50 medewerkers) de RI&E ná vastlegging veelal terzijde wordt geschoven.

Ook bij middelgrote bedrijven komt dit weleens voor. De RI&E wordt dan meer gezien als een noodzakelijk kwaad om te voldoen aan een wet, dan dat deze voor het beoogde doel wordt ingezet. Een andere reden om de RI&E terzijde te leggen is dat deze pas dient te worden aangepast op het moment dat arbeidsomstandigheden wijzigen.

Dit leidt er toe dat de preventieve werking van de RI&E zoals oorspronkelijk bedoeld, voor een groot deel verloren gaat. In ieder geval als we spreken over zaken als werkklimaat en een mentaal veilige werkomgeving (de PSA bepalingen in uw RI&E).

Vanuit preventie bezien zult u echter bij iedere wijziging van de arbeidsomstandigheden extra alert moeten zijn. We schetsen de volgende situatie:

“Jan belt u op en meldt zich om redenen ziek. Er lag nog veel werk op het bureau van Jan, dat die week nog af moet. Het werk wordt overgedragen aan zijn collega Piet. Omdat Piet begaan is met het lot van Jan, neemt hij zonder vragen stellen het extra werk aan. Leidinggevende vindt dit zo fijn aan Piet. “Hij werkt altijd zonder morren gewoon door.”

Leidinggevende weet niet dat Piet die week (en ook de week daarna), overwerkt. Piet had zelf namelijk ook genoeg werk op zijn bureau, maar Piet klaagt niet.

Dan komt Jan weer terug op het werk. Piet laat aan Jan zien wat hij met zijn werk heeft gedaan en Jan reageert verontwaardigt: “dat had je anders moeten doen, dit klopt niet”. Piet voelt zich schuldig en neemt het werk van Jan weer terug, om het te corrigeren. Dit gaat ten koste van zijn eigen werkzaamheden, ook omdat hij wordt afgeleid door de sneer van Jan. In week 3 werkt Piet opnieuw over en de sfeer op de afdeling wordt minder door de ook voor andere collega’s voelbare spanning tussen Piet en Jan.”

In dit voorbeeld wijzigen de volgende arbeidsomstandigheden:

  • Er is één werknemer minder op de afdeling door een ziekmelding voor de duur van twee weken;
  • Eén werknemer doet het werk van twee personen gedurende twee weken;
  • Eén werknemer werkt drie weken over;
  • Spanning op de werkvloer

De vraag luidt nu: “heeft u de veranderende arbeidsomstandigheden herkend?” en “wat heeft u ermee gedaan?”

In de RI&E heeft u vaste protocollen uitgewerkt over hoe om te gaan in geval van verzuim.

Grote organisaties zullen het verzuim melden bij de arbo-instanties en het verder aan deze overlaten om het verzuim te begeleiden. Er zal in de regel voldoende (al dan niet uitbestede) aandacht worden gegeven aan de verzuimende medewerker.

Maar hoeveel aandacht besteedt u aan de waarnemende medewerker?

Dit is aandacht die u niet kunt uitbesteden. En roept u nu: “uitzendkracht”, dan nóg zult u zelf aandacht moeten geven aan uw medewerker. Uw medewerker heeft dan weliswaar geen extra (papier-)werk meer, maar hij zal de uitzendkracht wel moeten begeleiden.
Vak- en procesinhoudelijke vraagstukken van de uitzendkracht, of simpele vragen als “waar vind ik dit” of “wat moet hiermee gebeuren”, zullen uw vaste medewerker storen bij de uitvoering van de eigen werkzaamheden.

De werkdruk bij uw medewerker(s) neemt hoe dan ook toe.

Dit staat nog los van het sociale gebeuren rondom het kennismaken met de tijdelijke collega. Spanningen door onzekerheid bij de vaste medewerker kunnen ontstaan, als blijkt dat de uitzendkracht bijvoorbeeld over sterk competitieve eigenschappen beschikt of er in beleving “veel beter uitziet”.

Onthoudt u dit:

  • Met sec een RI&E voorkomt u werkdruk en stressontwikkeling niet.*

Wie preventief wil omgaan met verzuim op de werkvloer, ontkomt niet aan het voeren van een goed doordacht stresspreventiebeleid dat verder strekt dan de RI&E.

Lees verder


* Bij het uitrollen van een duurzaam stresspreventiebeleid spelen verschillende factoren een belangrijke rol. Wilt u uw kennis over dit onderwerp uitbreiden? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Wij helpen u graag verder op weg.

Aanmelden telefonisch spreekuur voor professionals

Bent u een HR-professional, Arbodienstverlener of coach? Dan kunt u zich hier aanmelden voor uw vragen over Stress-Alert-System en voor advies en overleg op het gebied van stresspreventie.

Wanneer wilt u deelnemen aan het spreekuur?



Wanneer wilt u deelnemen aan het spreekuur?

Bedrijfsnaam*

Wat is de bedrijfsnaam?
Uw naam*

Wat is uw naam?
Emailadres*

Wat is uw Emailadres?
Uw telefoonnummer*

Wat is uw telefoonnummer?
Schrijf hier alvast uw vraag op

Ongeldige invoer